Pan Bleaney pakuje się na śmierć czyli - i przeżegnaj się, kurwa, kiedy mijasz kościół

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pan Bleaney pakuje się na śmierć

Larkinowi

Z obskurnego pokoju, nudnego na zabój,
gdzie ciągle cuchnie moczem z rozszczelnionej rury,
w łazience nieco większej niż pocztowy znaczek
nalepiony z pietyzmem na ostatniej paczce
wysyłanej do krewnych na Zielone Świątki,
wreszcie się wyprowadza przy życzliwym wsparciu
pracowników pomocy i kilku grabarzy
przysłanych tu przez urząd. Smutna gospodyni
opłakuje materac, na którym zalegał
podstępnie ponad tydzień, cieknąc przez sprężyny,
podczas jej noworocznych odwiedzin u siostry
w Bermondsey, kuzyn Julian był taki szczęśliwy,
bo dostał szalik Millwall przed derbami z Chelsea
i karnet na rozgrywki w sezonie wiosennym,
a tu taki ambaras! Przecież drogi Bleaney
był poczciwym, sumiennym, dobrym lokatorem.
Mało pił, częściej palił, nie sprowadzał kobiet,
nie spóźniał się do pracy, a co robił, nie wie
nawet barman-spowiednik w pubie „Pod Koroną
i Wyleniałym Smokiem” na rogu ulicy.
Tak, chyba był katolikiem, bo co święta jeździł
na nocne nabożeństwo do polskiej parafii,
a teraz taki koniec, kto to wszystko sprzątnie?

Czy coś czuł, czy coś przeczuł, skoro na stoliku
porozkładane leżą wszystkie dokumenty
zgromadzone przez niego przez sumienne życie,
notatnik z adresami, paczka fotografii
spiętych cieniutką gumką, na nich w smutnej sepii
tkwi uśmiechnięty chłopiec z modelem żaglówki
nad brzegiem płytkiej rzeczki. Czy kiedy wypuszczał
ją w rejs pomiędzy brzegi, myślał coś o życiu,
zanim go osaczyło setką obowiązków
i cudzych aspiracji, dobrych rad rodziny,
porad telewizyjnych mędrców, starodawnych przysłów
w rodzaju: krew nie woda, szanuj czas i pieniądz,
odpukaj w niemalowane, Jaś się nie nauczy,
kłamstwo ma krótkie nogi, nie pal żadnych mostów,

i przeżegnaj się, kurwa, kiedy mijasz kościół.

Dziecinada na rockowo - czyli mój wiersz

Dziecinada


kiepsko się sypia, śni się niewyraźnie,
nie wiedzieć czemu tęskni nierozsądnie,
choć to dziecinne (przecież wczoraj właśnie
tak powiedziałaś), więc znów jestem chłopcem   

i w ręku ściskam przybrudzony sznurek,
(na jego końcu szarpie się latawiec
jak rozwścieczony zimnym wiatrem kundel)
a niebo sunie poza własną krawędź,

nie zabierając żadnych pasażerów,
bo jest donikąd i purenonsensownie
pobłękitniałe od brzegu do brzegu,
dwa razy dziennie bawi się w dwa ognie

z jedynym słońcem, taka zaś wyłączność
jest zbyt jaskrawa i wpada w przesadę
całkiem dziecinną, mocno niewygodną.        
niedobrze śni się, sypia niedokładnie.

(z tomiku Herzlich Endlösen (GSW BWA Olkusz 2017)

I taka jest, kurwa, rzeczywistość

 

 

 

Śmierć Randalla Jarella

czyli

Kochanie, nie zapłaciłem rachunku za prąd

 

Od tego trzeba zacząć rzecz

Wilki „Bohema”

 

Nie zabił go samochód, lecz przeciągły smutek,

sączony niby whisky z oszronionej szklanki,

latami i najwolniej, a mnie redukuje każdy pocałunek,

kiedy usta mijają się nam i tylko policzki,

na chwilę, niby kartka do kartki papieru

przylegają beż żadnej istotnej historii,

więc pewnie dziś też nic się nie stanie,

po cichu wypiję

kolejną szklankę wina

i pójdziemy spać.

 

W szpitalu nie rozpoznał go żaden z lekarzy,

nawet dobrzy znajomi – bez śladu zarostu,

słynnej brody, zmierzwionej jak spłoszony soból,

znów był tamtym młodzieńcem, wystraszonym strzelcem

z tylnej wieżyczki bombowca, gdzieś w drodze nad Bremę 

Lubekę albo Hamburg,

martwym od chwili startu

i ja też z nim lecę, bo życie,

to za słaby powód,

by być jeszcze przez chwilę,

więc pójdziemy spać,

 

a ty znów, zamiast po mnie,

sięgniesz w mrok po psa. 

Po 41. Ogólnopolskim Konkursie Poetyckim im. Haliny Poświatowskiej (1 m., 11.2020)

So messed up, I want you here
In my room, I want you here
Now we're gonna be face-to-face
And I'll lay right down in my favorite place
And now I want to be your dog
Now I want to be your dog
Now I want to be your dog
Well, come on
Now I'm ready to close my eyes
And now I'm ready to close my mind
And now I'm ready to feel your hand
And lose my heart on the burning sands
And now I want to be your dog
And now I wanna be your dog
Now I want to be your dog
Well, come on

Znowu w "Helikopterze". Wiersze

 

 

 

 

 

 

 

TU KLIKNIJ 

Głos z "Bunkra" 1

Zdecydowałem się publikować na blogu moje felietony z zinu "Bunkier".

Pług, Wiedźmin i kości umarłych

Koniec roku był niezły pod względem kulturalnym. Był Nobel z literatury, który ugryzł w puste bańki stado politycznych głąbów na państwowym wikcie, było kilka fajnych filmów i seriali, trochę niezłej muzy. Coś kolejny raz zostało nam opowiedziane.

Ja ze swej strony pogodziłem się ze stratą „Prawieku” i „Biegunów”. Pożyczone przeze mnie i wysłane w niebyt towarzyski, teraz okazały się nieoddawalne i do mnie niepowracalne. To taki ironiczny wymiar tego, co Wisława Szymborska nazwała „katastrofą noblowską”. Moja jest malutka i prywatna, w dodatku łatwo naprawialna, bo książek Olgi Tokarczuk  w księgarniach wysyp i mam wrażenie, że nawet optyczny nadmiar. Cóż, rzucili się na nie pewnie nawet tacy, którzy na co dzień mają problem z przeczytaniem instrukcji gotowania makaronu. Ba, może nawet obecny minister kultury!

Nobel Noblem, ale jednocześnie pogodę ducha książkowych kapucynek zburzył pisarz Jacek Piekara sowim stwierdzeniem, że wcale nie Tokarczuk jest najbardziej popularną i znaną na świecie pisarką. Takiej furii w necie dawno nie widziałem i takiego morza piany na pyskach internetowych „oburzów”. I za co?  Przecież  Piekara powiedział tylko prawdę. Najbardziej popularnym na świecie polskim pisarzem jest Andrzej Sapkowski i będzie jeszcze przez przynajmniej siedem kolejnych lat, tłustych dla niego lat, a o Tokarczuk pamiętać będą jedynie najzagorzalsi fani ambitnej literatury.
Czemu? Paradoksem jest to, że wyjaśnienie sama Tokarczuk zawarła w swojej noblowskiej przemowie odnosząc to do seriali: sposób opowiadania, opowiadanie jako sposób na samoopowiedzenie. Lubię prozę Tokarczuk, nie przeszkadza mi powolny i  szkatułkowy sposób opowiadania, drobiazgowa konstrukcja, dotyk i smakowanie detalu. Lubię za to, co pozostałoby na sicie hollywoodzkiego scenarzysty i  co od razu wyrzuciłby na śmietnik. Zresztą wystarczy przywołać film „Pokot” i kontrowersje, jakie wzbudził – a moim zdaniem mimo wysiłków Agnieszki Holland i Kasi Adamik jest to słaby film, bo jako kryminał kiepski, a jako manifest zbyt dęty. Nie wiem, czy proza Tokarczuk nie jest dla kina po prostu zbyt trudna, zbyt mało filmowa. Choć „Rękopis znaleziony w Saragossie” Potockiego, którego nowe tłumaczenie (wreszcie kompletne?) pracowicie podczytuję, ze swoją pozornie niefilmową szkatułkową konstrukcją, wyszedł Wojciechowi Hasowi wspaniale.
Może moja ulubiona proza Orhana Pamuka doczeka się też swojego Hasa?

Tokarczuk  w swojej przemowie wspomniała o tym, jak ważny jest sposób opowiadania. Dlatego Sapkowski wygra. Jego proza nie jest gorsza od „tokarczukowskiej”, wbrew pozorom nie mniej refleksyjna, ale po sienkiewiczowsku łatwiejsza. Sapek jest jedynym godnym, od literacko-popowej strony, następcą Sienkiewicza i ma nad nim jedną kolosalną przewagę: nie zatruwa ku pokrzepieniu serc umysłów i dusz, nie łże i fałszuje historii, bo nie musi – fantasy ma olbrzymi margines swobody. Tokarczuk w mowie noblowskiej przywala z lekka serialom, ale nie ma racji, nie zna chyba tych najlepszych, a serial „Wiedźmin” pohula przez kolejne 7 sezonów, a sezon pierwszy jest całkiem niezły i to zasługa prozy Sapkowskiego, tego kunsztu prostego opowiadania.
Gdzie w tym wszystkim kości umarłych? A w szerzej nieznanym. Dla mnie takim odkryciem, które odkryciem w sumie nie jest, jest Aleksander Rogożkin i jego filmy. Od lat jestem fanem jego serii komediowej „Osobliwości…” - „Osobliwości narodowego polowania”, „Osobliwości narodowego wędkarstwa”, „Osobliwości narodowego polowania zimą”. To taki Koterski i Piwowski z Rosji, który pokazał Rosjanom absurdalność ich mentalności i zwyczajów. Schemat tych historii jest z grubsza podobny: grupa znajomych postanawia pojechać na polowanie/ryby i zamiast polować czy łowić – pije, na umów i bez sensu, mistycznie i absurdalnie, po rosyjsku. To generuje tuziny gagów i wpadek, scen satyrycznych i nonsensownych, bo grono to niezwyczajne. Rzecz dzieje się pod koniec lat 90-tych ubiegłego wieku, a  nominalną głową wypraw jest bowiem generał  specnazu Iwogin, a oprócz niego jest kapitan wydziału kryminalnego milicji moskiewskiej, wysoki oficer kwatermistrzostwa armii (jednocześnie szemrany biznesmen), szeregowy lokalny milicjant. Postacią numer jeden (dla mnie) i czasami mimowolnym narratorem jest jednak Kuźmicz, człowiek z  dziczy prowadzący mały ośrodek, hm, wypoczynkowy. To prawdziwy kosmita, cały czas paradujący w szynelu krasnoarmiejca z czasów rewolucji, medytujący w swoim ogródku zen w samym środku tajgotundry. Kuźmicza się nie da opowiedzieć, trzeba go zobaczyć.

Seria filmów Rogożkina nabiera jednak zupełnie innego wymiaru po dokonaniu pewnej retrospekcji. Postacie Rogożkina pochodzą z zupełnie innej bajki, niż to się wydaje. Kiedy obejrzałem wcześniejsze filmy „Posterunek” o wojnie w Afganistanie i taki np. „Konwój” o żołnierzach-konwojentach przewożących aresztantów wojskowych doznałem pewnego szoku.
Pozornie niewinne postacie z „Osobliwości” pojawiają się właśnie w nich. Niektóre na moment, niektóre w nieco innej wersji, ale grają je ci sami aktorzy. Dodać przy tym należy, że „poważne” filmy Rogożkina były nagradzane na festiwalach międzynarodowych.
Prawdziwym szokiem był jednak film poprzedzający „Osobliwości” – pod tytułem „Czekista”. To prawdziwy horror, koprodukcja rosyjsko-francuska, opowiadający o czasach tuż porewolucyjnych w Rosji, o codziennej „odpowiedzialnej i trudnej” pracy szefa gubernialnej Czeka – czyli Komisji Nadzwyczajnej do walki z kontrrewolucją. W zasadzie w filmie nie dzieje się prawie nic oprócz zabijania. „Czekista” to horror, ale ten z ostatnich słów pułkownika Kurtza, który z kolei cytuje Szekspira. To jedno pasmo egzekucji. I nagości, bo tyle aseksualnej nagości w kinie chyba jeszcze nie było, a w rosyjskim czy radzieckim na pewno. Przy tym filmie „Katyń” Wajdy to nic nie znacząca błahostka i telenowela. Pikuś. A przy tym jest tam nuta absurdu Bułhakowa, groteski w stylu „12 krzeseł” Ilfa i Pietrowa, coś z prozy Izaaka Babla. Nie udało mi się dotrzeć do literackiego pierwowzoru „Czekisty”  czyli powieści Władimira Zazubrina „Drzazga”, a szkoda.

Drugim dnem mojego szoku był Kuźmicz, on jest w „Czekiście”, w swojej czapce, szynelu, wojskowych butach z cholewami. Nie ma tam jednak miejsca dla niego i  na znane z „Osobliwości” sceny jazdy na „nartach” wodnych, zakupy w fińskiej „Biedronce” czy rozpustne zabawy z łosiami lub dojarkami. Machina rewolucyjna zmiata każdego. Nawet kosmitów. Do nagiej kości.  

(tekst z "Bunkra" nr 1, luty 2020)     

I po 12. Rilkem - moje wiersze w "Toposie" 1/2020

Na czwartek - jak zwykle w ten dzień każdego roku

Czwartek z popielnika [M.I.A]

Because I do not hope to turn again

Because I do not hope

Because I do not hope to turn

T.S. Eliot Ash Wednesday

I

ponieważ nie mam zamiaru powracać

ponieważ nie wracam

ponieważ nie powrócę w sposób zamierzony

nie w moich rękach łaska

nie w moich nadzieja

kto inny trzyma klucze i pogasi światła

odmówi pacierz za nieobudzonych

na czas zbyt krótki by przesiąkli nudą

ponieważ nie chcę wiedzieć

i nawet nie szukam

odpowiedzi na żadne z niezadanych pytań

ponieważ nie wiem czego właśnie nie wiem

to tylko ufam że się mijam z celem

i jakiś miałem na samym początku

kiedy zerwany ze snu lądowałem z krzykiem

na suchym brzegu poza moją matką 

i jeśli głos mam czasem zadziornie za głośny

ze strachu że się zdarzę jeden raz za dużo

to będę milczał aby nie pamiętać

by się nie przejąć wyciekaniem życia

z każdym oddechem świtem czy godziną

bo po nich sąd się zbierze i srogo ukarze

za niedotarcie we właściwe miejsce  

na pusty peron zapomnianej stacji

i niech się nikt nie modli za mnie teraz i w godzinę

i niech się nie nikt modli za nie swoje grzechy

II

trzy czwarte życia – jak wzór na posadzce

w białe lamparty – lekko już wyblakły

a każdy fragment układanki błaga

o renowację albo choćby dotyk

włosia już dawno wyliniałej szczotki

w paninej ręce bo przecież dziewicza 

czystość gwarantem źle przespanych nocy

w których ożywa jeden fragment z kości

a w myślach mowie ale bez uczynku

przecudna krzyczy daj mi daj mi jeszcze

donner und blitzen fik miś fik miś fik miś

w białej sukience na weselnych stołach

pomiędzy tortem i pierwszym rosołem

wszystko na opak lecz z przewrotnym sensem

a potem panna och dziewica matka    

puchnie przez dziewięć przez dziewięć się mnoży

a gdy nadejdzie ostatnia godzina

raz pierwszy w ciszy – po wiatyku – tyje

i tylko czuje gorzki strach nad ranem

że to co wyda będzie roztrwonione

a pierworodny każe nazywać się zbawcą

III

widok ze schodów jest jak wywyższenie

tania parodia wniebowzięcia pełna

obaw o puentę bo zamiast paruzji

na śliskich stopniach czai się upadek

którego nie złagodzi nawet rym z rekinem

i ciemnością w języku szoła á szekspira

czy zgrabna zmiana rytmu która łatwo zmyli

mniej wprawne ucho widza nieboskich komedii

sensem jest rozpacz

ona bierze wszystko atu i blotkę

wysoką czy niską bez licytacji

bo nie ma przetargu

na nowe przyjście

sensem jest nadzieja

która nas okrada z resztek rozumu

dając głupie rady zamiast rozwiązań

i każe powtarzać bezduszne mantry

nie jestem godzien

nie jestem godzien

                     ale powiedz tylko słowo

                     nim padnie nam zasięg

IV

baranek zaległ znowu na szerokiej drodze

z pękiem fiołków w pysku na trzy dni nie więcej

pod czujnym okiem kamer które od zła strzegą 

zjadaczy chleba z masłem wierzących w znaczenie

oglądalności boskiej i ludzkich sondaży

umiera wtedy kiedy nikt nie patrzy

nikt nie kupuje prochów na potencję

biegunkę kaca i kremów na zmarszczki

umiera kiedy nie oglądasz świata

jaki ci wciska spec od marketingu

a jego imię nosi każdy pocisk

i palec którym zręcznie zmieniasz kanał 

błogosławieni którzy nie widzieli

 i nie nabyli

oni z nim ułożą

ramówkę pełną samych dobrych nowin 

V

nic nie zmieni świata nawet jeśli wróci

nawet jeśli zmieni swoje pierwsze słowo

bo już utraciło sens pierwotną siłę

możemy więc powtarzać załamując ręce

panie nasz panie cóżeś nam uczynił

panie nasz panie co ci zrobiliśmy

a w odpowiedzi wraca tylko fraza

sovegna vos gdy rozum zawodzi

i nic nie widać w mroku gdzie rodzi się piekło

ponieważ nie mam zamiaru powracać

ponieważ nie wracam

ponieważ nie powrócę w sposób zamierzony

ponieważ nie będzie już do czego wracać

pomiędzy zyskiem nadzieją i stratą

i jeśli głos mam czasem zadziornie za głośny

to nie od krzyku bo ostatnie słowo

ma tylko cisza która następuje 

jak słoń na grzbiety dźwiękom

gnając je na koniec

szczelnej komory wypełnionej gazem 

a teraz słowo niech wraca skąd przyszło

z niewielką adnotacją adresat nieznany  


z tomiku: Madafakafares (GSW BWA Olkusz 2014)